Afgelopen jaren hebben we veel vragen gekregen over het leergebied taal. Komt er naast spelling, grammatica en woordenschat ook taal in Gynzy? Welke doelen moet ik aan bod laten komen, als ik zonder lesmethode wil werken voor taal? Wij zijn daarom blij dat wij nu onze eigen leerlijn taal kunnen presenteren.

Het leergebied taal is erg omvangrijk en divers. Niet alle onderdelen van dit leergebied zijn even geschikt voor digitale verwerking. De onderdelen waarvoor digitale (adaptieve) verwerking een meerwaarde biedt, namelijk spelling, grammatica en woordenschat, worden aangeboden in de verwerkingssoftware van Gynzy. Voor de overige onderdelen zijn (klassikale) lessen waarin leerlingen samen kunnen praten, schrijven en luisteren juist heel belangrijk.

De leerlijn taal hebben wij ontwikkeld om leerkrachten bouwstenen te geven voor het aanbieden van deze overige onderdelen, als houvast voor het vormgeven van doelgerichte taallessen. Deze leerlijn is tot stand gekomen in samenwerking met leerkrachten van ABS Comenius in Den Helder. We hebben samen met hen en andere taalexperts de basis uit de SLO kerndoelen en het Referentiekader Taal bekeken en het geheel verder aangescherpt. Deze leerlijn bevat alle leerdoelen die tot op het kleinste niveau zijn opgesplitst. De leerdoelen zijn onderverdeeld in een versimpelde boomstructuur van 3 lagen.

De Werelden van taal

De leerlijn taal is onderverdeeld in acht domeinen:

  • Taalbegrip – Basisbegrippen die helpen om taal te begrijpen. Denk aan zenderontvanger, feit & mening en functies van taal.
  • Tekstkennis – Onderwerpen die helpen om teksten te kunnen lezen en begrijpen. Denk aan hoofdgedachte van een tekst, gedicht, signaalwoord en tekstopbouw.
  • Stilistiek & Semantiek – Onderwerpen die gaan over de betekenis van taal. Denk aan letterlijk & figuurlijk, synoniemen, emoticons & emoji, standaardtaal en dialect en vaktaal.
  • Leestekens – De zingerelateerde, woordgerelateerde en lettergerelateerde leestekens die je in taal tegen kunt komen. Denk aan vraagteken, hoofdletter, apostrof en accent.
  • Grammaticale kennis – De zinsdelen waarin je een zin kunt ontleden en de verschillende woordsoorten, voornaamwoorden, werkwoorden en verwijswoorden. Denk aan onderwerp, persoonsvorm, lijdend voorwerp, bijvoeglijk naamwoord en koppelwerkwoord.
  • Morfologie – Onderwerpen die te maken hebben met de verandering van woorden. Denk aan voorvoegsel & achtervoegsel, verkleinwoord en stam.
  • Taalproductie – Doelen die nodig zijn voor het spreken, gesprekken voeren en schrijven. Denk aan bepalen van het doel, publiek en tekstsoort, structureren, luisterstrategieën en gespreksregels.
  • Beginnende geletterdheid (nog in ontwikkeling) – Alles wat komt kijken bij de eerste kennismaking met taal. Denk aan fonetisch bewustzijn, klanken, en herkennen van grafemen.

In de leerlijn taal staat bij elk leerdoel beschreven in welk leerjaar dit zou kunnen worden aangeboden en welk referentieniveau het doel heeft. Een niveau dieper staat per leerdoel een toelichting beschreven, aangevuld met een voorbeeld en/of een instructietip. Met deze informatie kan een eigen planning voor het aanbieden van de gewenste taaldoelen gemaakt worden en kunnen eigen taallessen worden ontworpen.

Met behulp van onze leerlijn taal kun je lessen ontwikkelen die passen bij de visie van jouw school, jouw ervaringen en de behoeftes van jouw leerlingen. De leerdoelen kunnen los van elkaar worden aangeboden of gecombineerd in een les over een bepaald thema, vraagstuk van een leerling of misschien zelfs in combinatie met een ander vak.

 

 

Toekomst

Deze nieuwe leerlijn taal nodigt uit om hem verder uit te breiden. De komende tijd zullen we nog veel meer uitwerkingen van leerdoelen toevoegen. Komend schooljaar zullen we ons ook richten op de Wereld Beginnende geletterdheid en zullen we lessen voor taal gaan ontwikkelen.

Feedback helpt

De leerlijn taal is ontwikkeld naar aanleiding van feedback die wij van verschillende leerkrachten hebben mogen ontvangen.

Nu kun je ook m.b.v. een leerlijn voor rekenen en spelling een aanbod plannen in de werelden, voor taal vind ik dit ook wenselijk.

Wij laten de methode noodgedwongen steeds vaker los (sommige lessen voegen in onze ogen weinig tot niets toe). Het zou fijn zijn dat we wat meer houvast krijgen met meer taallessen in Gynzy!

Deze leerlijn is nog volop in ontwikkeling, dus jouw feedback is nog steeds van harte welkom. Heb je opmerkingen, vragen of aanvullingen? Laat het ons weten.