Leerlijn Taal

Grammaticale kennis ⟩Werkwoorden

’t Kofschip-x

1F 5,6,7

HomeLeergebiedenTaalLeerlijn’t Kofschip-x

Toelichting

’t Kofschip-x is een ezelsbruggetje dat je kunt gebruiken bij het vervoegen van zwakke werkwoorden in de verleden tijd en bij voltooide deelwoorden.

Als de stam (hele werkwoord -en) eindigt op een van de medeklinkers in ’t kofschip-x, dan krijgt het woord ~te(n) of ~t. Anders krijgt het woord ~de(n) of ~d.

Voorbeeld: dansen

  1. de stam van dansen is dans (dansen – en)
  2. dans eindigt op s
  3. de s zit in ‘t kofschip-x
  4. dans (ik-vorm) krijgt daarom ~te(n) of ~t
  5. dus het wordt danste(n) en gedanst

Maken wordt maakte(n) en gemaakt.
Zetten wordt zette(n) en gezet.

Let op: een werkwoord met een ik-vorm met ~t of ~d krijg aan het eind van een voltooid deelwoord nooit ~tt of ~dd.

Van oorsprong steunt het ezelsbruggetje op het principe van stemhebbende en stemloze klanken. De klanken die de medeklinkers in ’t kofschip-x vertegenwoordigen zijn stemloos en stemloze klanken worden gevolgd door een dito stemloze klank: t(e).

Voorbeeld

  • dansen → danste(n) en gedanst
  • krabben → krabde(n) en gekrabd
  • hopen → hoopte(n) en gehoopt
  • leven → leefde(n) en geleefd

Content in Gynzy

Grammatica

Grammatica

  • Taalkundige ontleding
    • Werkwoorden
      • 't kofschip-x (begrip)