Leerlijn Taal

Grammaticale kennis ⟩Referent-verwijswoord

Meervouds- ~n bij zelfstandig gebruikte verwijzing

2F 7,8

HomeLeergebiedenTaalLeerlijnMeervouds- ~n bij zelfstandige verwijzing

Toelichting

Verwijswoorden worden in het meervoud soms met en soms zonder een ~n geschreven. Ze krijgen een meervouds- ~n bij zelfstandige verwijzing naar personen in het algemeen. Dit geldt dus niet voor verwijzingen naar dieren of andere zelfstandige naamwoorden.

Verwijswoorden krijgen in het meervoud een ~n wanneer ze voldoen aan drie voorwaarden:

1) Er wordt verwezen naar meerdere personen (geen dieren of dingen).
2) Het verwijswoord zelfstandig wordt gebruikt.
3) Het zelfstandig naamwoord waar het naar verwijst, niet (eerder) genoemd is.

1) Verwijzen naar personen

a) Allen krijgen na het afzwemmen een diploma.
b) Alle krijgen na het afronden van de puppycursus een groot bot.

In zin a) verwijst allen naar personen, dus krijgt alle een meervouds- ~n.
In zin b) verwijst alle naar dieren, dus krijgt alle geen meervouds- n.

2) Zelfstandig gebruik

b) Velen zijn uitgenodigd voor mijn verjaardag.
a) Vele kinderen zijn uitgenodigd voor mijn verjaardag.

In zin a) staat het verwijswoord velen zelfstandig in de zin, omdat het zelfstandig naamwoord waar het naar verwijst, niet in de zin staat.
In zin b) staat het zelfstandig naamwoord kinderen, direct achter het verwijswoord vele, wat betekent dat het verwijswoord niet zelfstandig gebruikt is.

3) Zelfstandig naamwoord niet genoemd

a) Velen zijn uitgenodigd voor mijn verjaardag.
b) De kinderen van mijn klas vieren graag feestjes. Vele zijn uitgenodigd voor mijn verjaardag.

In zin a) is het zelfstandig naamwoord waarnaar velen verwijst, niet (eerder) genoemd. Velen verwijst hier naar personen in het algemeen; ons is niet bekend om welke of wat voor personen het zou gaan, het zijn er alleen veel.
In zin b) staat het zelfstandig naamwoord waarnaar vele verwijst niet in de zin, maar is dit wel al eerder genoemd. Vele verwijst namelijk niet naar personen in het algemeen, maar naar de kinderen van mijn klas.

Een uitzondering vormen de verwijswoorden alle(n) en beide(n) op de derde voorwaarde. Zij krijgen wel een ~n wanneer het zelfstandig naamwoord waar het verwijswoord naar vernoemt, eerder al genoemd is. Bijvoorbeeld: Eline en Christel vieren graag feestjes. Beiden zijn uitgenodigd voor mijn verjaardag. Deze uitzondering wordt in dit doel niet behandeld.

Voorbeeld

Verwijzen naar personen

  • De meesten speelden in een musical.
  • De meeste waren van hout gemaakt en wit geschilderd. 

Zelfstandig gebruikt

  • Sommigen houden niet van vuurwerk.
  • Sommige mensen houden niet van vuurwerk. 

Zelfstandig naamwoord niet (eerder) genoemd

  • De meesten gaan na de zomervakantie weer vrolijk van start.
  • De kinderen van groep 8 werken nu hard aan de musical. De meeste gaan na de zomer naar de middelbare school.  

Content in Gynzy

Grammatica

Grammatica

  • Taalkundige ontleding
    • Verwijswoorden
      • Meervouds- ~n bij zelfstandig gebruikte verwijzing (begrip)