Leerlijn Taal

Leestekens ⟩Zingerelateerd

Komma II

3F 3,4,5

HomeLeergebiedenTaalLeerlijnKomma II

Toelichting

De komma geeft een korte spreekpauze aan in een zin en kan met verschillende doeleinden gebruikt worden: als splitsing van een opsomming in een lopende zin, als scheiding tussen meerdere bijvoeglijke naamwoorden of als zinssplitsing. In dit doel wordt ingegaan op de zinssplitsing. De functies van de komma bij opsommingen en tussen bijvoeglijk naamwoorden komt aan bod in Komma I.

Voor het gebruik als zinssplitsing geldt dat de komma staat:

  • voor een voegwoord;
    Voorbeelden van voegwoorden: omdat, doordat, zoals, terwijl, aangezien, want, maar.
  • tussen twee persoonsvormen;
  • Voor of na een naam wanneer iemand wordt aangesproken en in de aanhef van een brief of e-mail;
  • wanneer het nodig is voor de betekenis van de zin;
  • tussen hoofd- en bijzinnen.

De functie van een komma tussen hoofd- en bijzinnen valt buiten de beschouwing van dit doel. In Hoofdzin & Bijzin komt naast het verschil tussen beide zinnen, ook de plaats van een komma hier tussen aan bod.

Dit taaldoel gaat specifiek in op het ontdekken van de functie van het leesteken de komma in taal. In het spellingdoel Komma bij zinssplitsing leren leerlingen hoe ze de komma’s bij zinssplitsingen op de juiste manier toepassen.

Voorbeeld

Voegwoord: Ik eet graag chips, maar de zak is leeg.

Twee persoonsvormen: Als hij morgen gaat zwemmen, gaat hij zondag niet mee.

Aanspraak: Jack, ga je mee? Of bij de aanhef van een brief: Geachte mevrouw van Dijk,

Betekenisverandering:

  1. Mijn broertje mist Eva, de dochter van Wies en dokter Dirk.
  2. Mijn broertje mist Eva, de dochter van Wies, en dokter Dirk.

In zin (1) is Eva de dochter van Wies en dokter Dirk. In zin (2) is Eva wel de dochter van Wies, maar niet de dochter van dokter Dirk. Bovendien wordt in zin (2) naast Eva ook dokter Dirk gemist.

  1. Door het vergeten van mijn ontbijt heb ik nu een flinke honger, en de taart van tante Sophie is dan ook een prettige verrassing. 

De flinke honger en de taart van tante Sophie horen niet bij elkaar. Dat wordt duidelijk door de komma.

Content in Gynzy

Grammatica

Spelling

  • Hoofdletters en interpunctie
    • Komma's
      • Komma bij zinsplitsing