Leerlijn Taal

Taalbegrip ⟩Kracht van taal

De kracht van woorden

1F 4-8

HomeLeergebiedenTaalLeerlijnDe kracht van woorden

Toelichting

Met taal kun je jezelf uiten. Je verwoordt wat je denkt en daarmee komt er een boodschap de wereld in. De kracht van taal is sterk. Een boodschap kan soms anders overkomen dan bedoeld. Een boodschap, taal, kan mensen vreugde brengen, maar ook kwetsen. 

In de doelen De kracht van gesproken taal en De kracht van geschreven tekst wordt behandeld hoe de kracht van een boodschap tot uiting komt. Ook losse woorden of een zin kunnen al een sterk effect hebben op andere mensen.

Sommige woorden en zinnen hebben namelijk een Dubbele betekenis, maar ook de Context waarin je een woord of zin hoort maakt verschil in hoe je een woord of zin ervaart  Daarnaast zijn er ook duidelijk positieve en negatieve woorden en kunnen neutrale woorden positief en negatief gebruikt worden. Daar gaat het in dit doel over: de kracht van woorden.

Jij bent echt een stomme aap.
In deze zin is het woord aap negatief.

Jij straalt als een zon!
In deze zin is het woord zon positief.

Je kunt iemand kwetsen met scheldwoorden. Scheldwoorden zijn woorden die een bevolkingsgroep, nationaliteit, ziekte, dier, seksuele oriëntatie, geestelijke toestand, beperking, uiterlijk kenmerk, schaamdeel of ideologie benoemen en waarvan de betekenis in de loop van de tijd veranderd is (zie: De verandering van taal in de loop van de tijd). Dit is gekomen doordat een groep mensen het woord heeft gebruikt om anderen uit te schelden, iets te verwensen of hiermee te kwetsen.

Scheldwoorden worden soms ook als krachtterm gebruikt. Dan is het niet de bedoeling dat je iemand uitscheld, maar je doet het om te uiten dat je schrikt, pijn hebt of ergens ontevreden over bent. Omdat er een negatieve lading aan deze woorden hangt voelen mensen zich hierdoor aangesproken en wordt het uitspreken van dergelijke woorden gezien als ongepast.

Je kunt dus mensen met woorden kwetsen, maar aan de andere kant kun je ook met woorden juist heel positieve dingen bereiken. Er zijn veel lieve woorden waarmee je iemand een compliment kan geven of kan zeggen hoeveel je om diegene geeft.

Instructietip

Combineer dit doel met lessen over pesten. Laat leerlingen met elkaar bespreken welke woorden pijn doen en welke woorden fijn zijn om te horen. Wat zijn ervaringen van leerlingen met woorden die pijn doen, hoe kun je dat voorkomen? Kunnen leerlingen elkaar woorden leren die positief zijn om te horen. Hoe voelt het als je die woorden uitspreekt?