Leerlijn Taal

Taalbegrip ⟩Kracht van taal

De kracht van geschreven tekst

1F 6,7,8

HomeLeergebiedenTaalLeerlijnDe kracht van geschreven tekst

Toelichting

Met taal kun je jezelf uiten. Je verwoordt wat je denkt en daarmee komt er een boodschap de wereld in. De kracht van taal is sterk. Een boodschap kan soms anders overkomen dan bedoeld. Een boodschap, taal, kan mensen vreugde brengen, maar ook kwetsen.

In de doelen De kracht van woorden en De kracht van gesproken taal wordt behandeld hoe de kracht van woorden en gesproken boodschappen tot uiting komen. Ook een geschreven boodschap kan een sterk effect hebben op andere mensen, dat is de kracht van geschreven tekst.

Op social media wordt vaak veel gereageerd door mensen. Niet altijd wordt er dan goed nagedacht over hoe die reactie op andere mensen kan overkomen. In sommige gevallen kan deze mensen kwetsen.

Bij een geschreven tekst hoor je geen stem (intonatie) en zie je niet de lichaamstaal van de schrijver. Ook kun je niet om uitleg vragen. Dit zorgt ervoor dat de boodschap die je uit de tekst haalt volledig je eigen interpretatie is.

Nienke heeft thuis twee honden die ze heel erg lief vindt. Simone is bang voor honden. Allebei lezen ze de onderstaande tekst.

Carla zei: “En die hond kwam ineens om de hoek.” 

Nienke en Simone hebben Carla niet dit horen uitspreken en haar er ook niet bij gezien. Daarom zullen ze allebei een andere interpretatie hebben van de zin. Nienke zal waarschijnlijk een zelfde soort hond voor zich zien als ze thuis heeft, waarbij ze denkt dat Carla deze zou willen aaien. Simone zal vinden dat het eng is wanneer een hond ineens om de hoek komt, waarbij ze denkt dat Carla snel wilde wegrennen.

In het bovenstaande voorbeeld mist naast de lichaamstaal en intonatie ook de context van het verhaal (zie: Situatie). Omdat dit slechts een zin uit een langere tekst is heb je ook geen idee van Hoofdgedachte van de tekst en door dit alles geef je de zin een eigen interpretatie.

Instructietip

Zoek een paar voorbeelden van verschillende type reacties op social media. Bespreek deze met de leerlingen. Hoe komen de reacties over? Is dit bij iedereen hetzelfde? Wat is de impact van een dergelijke reactie?