Woordenschat

Gynzy's leerstof bij het vakgebied woordenschat.

De Werelden van woordenschat

Aan de basis van het oefenmateriaal voor woordenschat liggen de leerlijnen. Deze leerlijnen zijn tot stand gekomen in samenwerking met Educatieve Concepten. Er wordt onderscheid gemaakt tussen twee leerlijnen: woorden leren leren (relaties en strategieën) en woorden leren (betekenissen).

De eerste leerlijn is verdeeld over twee Werelden (Woordrelaties en Woordenboek). De tweede leerlijn is per thema ingedeeld in een aparte Wereld. Binnen deze themawerelden zijn de subthema’s te vinden als “Eilanden”. Elk van de Eilanden bestaat uit een aantal specifieke “Dorpen”: setjes van 12 woorden en/of uitdrukkingen.

Woordrelaties

De manier waarop verschillende woorden in relatie staan tot elkaar. Onderwerpen: betekenisrelaties, figuurlijk taalgebruik en samenstellingen

Woordenboek 

Praktische tips voor het gebruik van een woordenboek. Bijvoorbeeld: op alfabet sorteren, interpreteren en het opzoeken van woorden.

Onder de grond

Thema onderwerpen: dieren, het riool, de metro, opgravingen en de grond.

In de lucht

Thema onderwerpen: vogels, het weer, het heelal, de bergen en vliegverkeer.

Ik voel me goed

Thema onderwerpen: het gevoel, feest, familie, liefde en uitjes.

Mijn lijf

Thema onderwerpen: botten & spieren, zintuigen, de dokter, organen en uitdrukkingen met lichaam.

Onderweg

Thema onderwerpen: reizen, tijd, de auto, de fiets en het verkeer.

Met elkaar

Thema onderwerpen: spelletjes, vriendschap, omgang en samenwerken.

Bedenk en maak

Thema onderwerpen: kunst, dans en theater, muziek, kleding & mode en uitvinden & ontwerpen.

Eet smakelijk

Thema onderwerpen: groenten, noten & fruit, weet wat je eet, bereiden, het restaurant en de keuken.

Klaar voor de start

Thema onderwerpen: de wedstrijd, atletiek, watersport, balsport en sporten.

Ruzie en vrede

Thema onderwerpen: vrijheid, op de vlucht, oorlog, respect voor elkaar en veiligheid.

Onder water

Thema onderwerpen: oceanen, wat leeft er in het water, overstromingen, vissen en het zwembad.

Zorgen voor de wereld

Thema onderwerpen: afval, energie besparen, ontwikkelingssamenwerking, wereldpolitiek en uitlaatgassen.

Moeilijke woordenwereld

Thema onderwerpen: leenwoorden, spreekwoorden, bijzonder taalgebruik, niet letterlijk maar figuurlijk, uitbreiding van het vocabulaire en ken je deze al?

Viertaktmodel

Voor het vormgeven van woordenschat is gebruik gemaakt van het didactische Viertaktmodel (Van der Nulft & Verhallen, 2009). Dit model bestaat uit 4 stappen die leerlingen doorlopen bij het leren van nieuwe woorden. De eerste fase is het ‘voorbewerken’.

In de informatie over het Dorp staat weergegeven welke woorden er in het dorp aan bod komen, daarmee kan de leerkracht een inleiding geven. Vervolgens gaan de leerlingen bezig met het ‘semantiseren’ van de woorden door verschillende woordrelaties te leggen. Verder zijn ze ook direct bezig met het ‘consolideren’ van de woorden doordat er bij elk woord minstens 5 opgaven zijn gemaakt.

Uiteindelijk wordt de kennis van de leerling getest in de laatste fase ‘controleren’ door te vragen naar de letterlijke betekenis van het woord of door een toepassingsvraag zoals ‘Welk woord hoort niet in het rijtje thuis?’.

Kernelementen

De leerstof bij woordenschat van Gynzy heeft een aantal kenmerkende elementen:

Woordrelaties

De woorden in de Dorpen van de themawerelden zijn zorgvuldig bij elkaar geselecteerd. Ze hebben veelal onderlinge verbanden die ook door leerlingen tijdens de verwerking interactief geoefend worden.

Moeilijke woorden

In de Wereld ‘Moeilijke Woorden’ zijn diverse woorden opgenomen, denk aan filantroop, dresscode, charisma en cryptozoölogie. Er wordt aandacht besteed aan Oud-Nederlands taalgebruik, aan leenwoorden uit het Duits, Engels, Latijn, Frans en Grieks, en er is veel aandacht voor figuurlijk taalgebruik.

Meer weten?

Met een eigentijdse blik op onderwijs heeft Gynzy haar leermateriaal ontwikkeld. De didactische en onderwijskundige onderbouwing hierbij staat uitgewerkt in de verantwoording.

Ga aan de slag met Gynzy