Onderzoekend leren2019-01-16T11:25:31+00:00

Onderzoekend leren

Leren door te ontdekken en onderzoeken.

In het basisonderwijs wint onderzoekend leren aan populariteit. Maar wat is het precies? En wat is het verschil met ontwerpend leren? Je leest het in dit artikel.

Wat is onderzoekend leren?

Onderzoekend leren is een werkvorm of leerstijl die aanspoort om de wereld om je heen te ontdekken en te onderzoeken. Kinderen zijn van nature nieuwsgierig en deze nieuwsgierigheid is een van de uitgangspunten van onderzoekend leren. Met onderzoekend leren worden leerlingen uitgedaagd en aangemoedigd om vragen te stellen over wat ze zien in de wereld om hen heen.

Het doel van onderzoekend leren is om de leerling zelf verbindingen te laten maken tussen de kennis die hij al heeft, de ervaringen die hij opdoet en de nieuwe informatie of vaardigheden die hij verwerft. Met onderzoekend leren ligt de focus op het zelfstandig denken en handelen. Door te oefenen in onderzoekend leren oefenen de leerlingen ook in het nemen van initiatieven en het maken en uitvoeren van plannen.

Onderzoekend leren of leren onderzoeken?

Graft en Kemmers hebben een basisdocument geschreven over onderzoekend en ontwerpend leren. Zij plaatsen daarin de volgende belangrijke kanttekening:

“Belangrijk is een onderscheid te maken tussen onderzoekend leren en leren onderzoeken. Onder het laatste wordt verstaan dat leerlingen leren onderzoek te doen en dus kennis en vaardigheden opdoen over het proces. Om het onderscheid duidelijk te maken verstaan we onder onderzoekend leren dat de leerlingen met behulp van een proces (onderzoeken) leren over een vakgebied. Bij ‘onderzoekend leren’ is onderzoeken een middel; bij ‘leren onderzoeken’ is onderzoeken een doel.”[1]

De onderzoekscyclus

De leerlingen gaan aan de slag met onderzoekend leren met behulp van een onderzoekscyclus. Er zijn in de wetenschappelijke literatuur verschillende onderzoekscycli terug te vinden. De onderzoekscyclus van Graft en Kemmers 1 is een van de bekendste. Het omvat de volgende fasen:

  • Confrontatie: introductie van het probleem
  • Verkennen
  • Opzetten experiment
  • Uitvoeren experiment
  • Concluderen
  • Presenteren en communiceren
  • Verbreden en verdiepen

Onderzoekend versus ontwerpend leren

Onderzoekend leren is slechts één onderdeel van Onderzoekend en Ontwerpend Leren (OOL). Zowel bij onderzoekend als ontwerpend leren doet de leerling actief inzichten en vaardigheden op. Toch verschillen deze werkvormen op een belangrijk onderdeel: de achterliggende vraag. Ontwerpend leren richt zich op het vinden van een oplossing voor een probleem. Onderzoekend leren richt zich daarentegen op de vraag naar kennis. Daarmee is het een stuk abstracter.

Dik Kraaij van het wetenschapsknooppunt van de Wageningen Universiteit maakt dit onderscheid concreet met onderstaand voorbeeld: [2]

  • Onderzoekend leren is gericht op het antwoord op de vraag naar een abstract begrip. Bijvoorbeeld: Waarom drijft iets?
  • Ontwerpend leren is gericht op de oplossing. Het vraagt om het opleveren van een concreet product. Bijvoorbeeld: Maak een boot die blijft drijven, ook als je er 40 knikkers oplegt.

Onderzoekend leren met Gynzy

Onderzoekend leren wordt vaak aangeboden in de context van het ontdekken van eigenschappen, relaties en verbanden. Het is daarmee een populaire invalshoek voor techniek- en wetenschapsonderwijs. Wanneer de leerling aan de slag gaat met onderzoekend leren is het gemakkelijk om via het digibord een introductie en scaffolding aan te bieden. Onderzoekend leren wordt echter ook digitaal toegepast in de adaptieve software van Gynzy. Zo wordt de leerling uitgedaagd om zelf op onderzoek uit te gaan in de verschillende Werelden.

Aan de slag!

Ben je benieuwd naar hoe onze adaptieve leeromgeving en wil je ervaren hoe Gynzy je kan ondersteunen bij het aanbieden van onderzoekend leren? Neem contact met ons op en probeer het gratis uit. Heb je nog geen devices (zoals iPads of Chromebooks) om de software op te testen? Geen probleem, ook die kun je uitproberen.

[1] Graft, M., Kemmers, P. (2007). Onderzoekend leren en ontwerpend leren bij Natuur en Techniek. Stichting Platform Bèta Techniek.

[2] Kraaij, D. (2015). Onderzoekend en ontwerpend leren. Wetenschapsknooppunt Wageningen University.

Neem contact op