Leerstijlen

De zin en onzin van theorieën over leerstijlen en -voorkeuren.

Wanneer je zoekt op ‘wat is leren’ kom je in de Van Dale de volgende definitie tegen:

    1. Onderwijs geven
    2. Vaardigheid in iets krijgen
    3. In het geheugen opnemen
    4. Zich kennis of vaardigheid proberen eigen te maken

De viervoudige definitie geeft het al een beetje aan, er zijn veel verschillende manieren waarop je iets kunt leren. Om deze verschillende manieren aan te duiden worden er ook verschillende termen gebruikt zoals leeraanpakken, leer-invalshoeken of leerstijlen. De laatste term is misschien wel het meest bekend.

Leerstijlen

Het begrip ‘leerstijl’ is terug te leiden naar de cognitieve psychologie. Een leerstijl betreft een beschrijving van iemands voorkeursmanier om te leren. Het is daarmee een beschrijving van voorkeursattitudes en -gedragingen. Ter illustratie, sommige mensen zijn meer visueel ingesteld terwijl anderen liever een instructie horen. Hoewel het begrip leerstijlen erg bekend is, en ook best logisch klinkt, is er geen wetenschappelijk bewijs dat leerstijlen daadwerkelijk bestaan. In de meeste onderzoeken levert het toepassen van leerstijlen zelfs geen, of een verwaarloosbaar, effect op.

Leerstijlen versus leervoorkeuren

Paul Kirschner is een bekend voorvechter van het verwerpen van leerstijlen. Hij is universiteitshoogleraar in de onderwijspsychologie aan de Open Universiteit. Hij stelt dat leerstijlen niet bestaan. Leervoorkeuren wel, maar daar zit volgens hem een groot verschil in. Iemands leervoorkeur leidt immers niet automatisch tot effectief en efficiënt leren, iets wat een leerstijl wel pretendeert te doen. Daarnaast is iemands persoonlijke voorkeur niet per definitie gelijk aan een leerstijl en kan dit bovendien per onderwerp verschillen. Leerstijlen zijn daarentegen gebaseerd op stereotypes, ze classificeren mensen in specifieke groepen. De veronderstelling dat mensen passen in die specifieke groepen is echter niet bewezen in wetenschappelijke onderzoek.[1]

Inspelen op sterktes en zwaktes

Dit neemt niet weg dat het er uit iedere leerstijl, of invalshoek op leren, nuttige aandachtspunten te halen zijn. Elke leerling is immers anders en heeft een andere leervoorkeur. Het is daarom de schone taak van de leerkracht om deze voorkeuren mee te nemen in het aanbod van goede en effectieve leermethodes. Kirschner zegt: “Verschillende leerlingen reageren op een verschillende manier op verschillende dingen. Een goede leerkracht weet hoe zij het beste in kan spelen op de sterktes van de leerling, om te compenseren voor de zwaktes.”[2]

Meer informatie

We geven in onderstaande artikelen meer uitleg over een aantal invalshoeken op leren. Het is niet ons streven om met deze lijst een compleet overzicht aan te bieden. We bieden je hiermee een eerste indruk van de vele mogelijkheden.

[1] Krischner, P. (2016). Stop propagating the learning styles myth.

[2] Kirschner, P. (2017). Gelooft de inspectie in leerstijlen?

Neem contact op